De transportsector is van grote waarde voor onze economie. Maar ook voor criminelen!

Van drugssmokkel tot ladingdiefstal: de logistieke keten biedt talloze kansen voor misbruik. Een enkele klik, een achteloze mail of een drukke planning: meer is er soms niet nodig om criminelen binnen te laten.  PVO Oost-Nederland zet in op meer bewustwording van signalen en risico’s.

“Alles wat van A naar B gaat, is interessant voor criminelen”, zegt Anouk de Valois, adviseur transportcriminaliteit bij het Platform Veilig Ondernemen (PVO) Oost-Nederland. “En vanwege de doorvoerligging is deze regio erg in trek bij criminelen. Juist daarom moeten we ondernemers weerbaar maken.”

Wist je dat 5 tot 10 keer per week een ondernemer slachtoffer is van een fake carrier? Dat de geschatte waarde van jaarlijkse verliezen door vrachtdiefstal in Europa op 8,2 miljard euro neerkomt? En dat in 2023 meer dan 140 vrachtdiefstallen per dag werden gemeld?

PVO Oost-Nederland brengt ondernemers, politie, douane, marechaussee, gemeenten en brancheorganisaties bij elkaar. In de hoop dat de drempel om iets te melden kleiner wordt. “We willen dat ondernemers sneller aan de bel trekken, bijvoorbeeld bij een onderbuikgevoel”, legt De Valois uit. “Een klein signaal kan voorkomen dat je onbewust onderdeel wordt van een crimineel netwerk.”

Ondermijning in de logistiek

Transportcriminaliteit gaat niet alleen over ladingdiefstal of drugs in vrachtwagens, maar ook over infiltratie in bedrijven, cyberaanvallen of misbruik van legale transporten. “De logistiek is voor criminelen dé manier om hun handel te verplaatsen”, zegt De Valois. “Of het nu om cocaïne, sigaretten, nepmerkkleding of mensen gaat, het moet allemaal vervoerd worden.”

De Valois ziet dat criminelen zich slim aanpassen. “Ze weten precies waar de druk ligt. Als de werkdruk hoog is en marges laag zijn, neemt de waakzaamheid soms af. Dan is het makkelijker om misbruik te maken van goedwillende bedrijven.”

De blinde vlek: ‘Dat gebeurt niet bij ons’

De meeste ondernemers weten wel dat transportcriminaliteit bestaat, maar schatten hun eigen risico laag in. “Er heerst nog te vaak de gedachte: dat overkomt een ander”, zegt De Valois. “De schaal waarop criminelen opereren en de manieren waarop ze binnenkomen, worden onderschat.”

Daar komt bij dat veel incidenten niet gemeld worden. Soms omdat er geen directe schade is, soms uit angst voor imagoschade. Melden is wel belangrijk, vindt ook PVO Oost-Nederland. “Als er niet gemeld wordt, lijkt het alsof er weinig aan de hand is”, legt De Valois uit. “Daardoor krijgen politie en douane minder capaciteit om te ondersteunen. Het is echt een kip-en-ei-verhaal.”

Van taboe naar bewustwording

Het is nog een lastig onderwerp om over te spreken, merkt De Valois. “We moeten af van het taboe, het idee dat criminaliteit alleen bij naïeve bedrijven voorkomt. Criminelen zijn vaak razendslim. Je kunt erin trappen zonder het te beseffen. Door ervaringen te delen, help je elkaar alert te blijven.”

Daarom organiseert PVO Oost-Nederland bijvoorbeeld samen met Logistics Valley de #StrongLogistics-dagen: interactieve kennissessies waarin ondernemers leren hoe ze signalen kunnen herkennen. “We bespreken echte casussen, anoniem natuurlijk, en laten zien hoe het misging of juist goed ging.”

Alles begint bij bewustwording

“We delen allemaal onbewust veel te veel informatie online”, zegt De Valois. Een simpele selfie met een planningsbord op LinkedIn kan al genoeg zijn voor criminelen. “Een logo, een locatie of een vrachtbrief op de achtergrond; criminelen gebruiken AI om die gegevens te koppelen en zo een ingang te vinden.”

Ook binnen bedrijven is alertheid belangrijk. “Zorg dat medewerkers weten waar ze een vreemd voorval kunnen melden”, benadrukt De Valois. “Fouten maken mag. Het is veel erger als iemand niets zegt uit angst om er gedoe van te krijgen.” PVO pleit daarom voor interne meldpunten. “Hoe eerder je ingrijpt, hoe meer schade je voorkomt.”

Fake carriers en valse platforms

Een zorg is de opkomst van nepvervoerders die zich via online platforms voordoen als bonafide transportbedrijven. “Ze nemen ladingen aan en verdwijnen vervolgens met de goederen”, zegt De Valois. “Ze gebruiken bijvoorbeeld namen van failliete bedrijven om betrouwbaar over te komen.”

De digitalisering maakt het criminelen makkelijker om te weten waar ze moeten toeslaan. “Alles wat van waarde is, is interessant: van whisky tot fietsen”, waarschuwt De Valois. “Als je planning vol zit, is het verleidelijk om via een platform een rit uit te besteden. Maar soms is ‘nee zeggen’ de beste vorm van preventie.”

Samen sterk

Via PVO Oost-Nederland kunnen ondernemers direct in contact komen met de juiste instanties, zonder meteen in een formeel opsporingsproces terecht te komen. “We zijn een veilige tussenstap”, legt ze uit. “Als iemand een vermoeden heeft dat er iets niet klopt, kunnen wij de link leggen met politie, douane of marechaussee.”

Met bewustwording, samenwerking en preventie kan de sector zich wapenen tegen transportcriminaliteit. “We willen geen angst zaaien”, besluit De Valois. “We willen ondernemers handvatten geven om veilig te werken. Want uiteindelijk gaat het erom dat iedereen in de logistiek zijn werk kan doen zonder misbruik of dreiging.”

Meer weten?
Leer de signalen herkennen en blijf op de hoogte van komende events via #StrongLogistics – Platform Veilig Ondernemen.